Jak wygląda mózg alkoholika? Objętość istoty szarej a skłonność do spożywania alkoholu

Z badań wynika, że spożywanie alkoholu jest ściśle związane z objętością istoty szarej w mózgu, a dokładnie: picie alkoholu wpływa na jej zmniejszenie. Okazuje się jednak, że to nie koniec zależności. To, czym różni się mózg alkoholika od mózgu osoby nieuzależnionej jest wciąż intensywnie analizowaną kwestią. Najnowsze badania wskazują, że zmniejszona objętość substancji szarej w mózgu może być swego rodzaju genetycznym czynnikiem ryzyka nadmiernego spożycia alkoholu.

Dane opublikowane w czasopiśmie Biological Psychiatry oparte były na trzech niezależnych badaniach obrazowania mózgu. Naukowcy porównywali m.in. zachowania związane z piciem u rodzeństw (w tym również u bliźniąt), badali mózgi osób, które nigdy nie miały styczności z alkoholem oraz analizowali zależności genetyczne, w tym również poddając obserwacji pośmiertnie tkankę mózgową.

Mózg alkoholika – analiza objętości

Większe spożycie alkoholu zmniejsza objętość substancji szarej w dwóch obszarach mózgu – środkowej korze przedczołowej oraz w tzw. wyspie, czyli strukturze anatomicznej mózgu leżącej w głębi bruzdy bocznej, odgrywającej istotną rolę w procesach pamięci, kontroli poznawczej, decyzyjności czy emocjonalności. Jednak z badań wynika również, że mniejsza objętość istoty szarej w mózgu może być czynnikiem ryzyka nadmiernego picia alkoholu, a nie jest tylko konsekwencją spożywania alkoholu.

Naukowcy przeanalizowali m.in. mózgi dwóch grup badanych – bliźniąt i rodzeństw niebędących bliźniętami – posiadających różne doświadczenia związane z piciem alkoholu. Kiedy porównali rodzeństwa pijące mniejsze ilości alkoholu z rodzeństwami pijącymi więcej, faktycznie te drugie miały mniejsze objętości substancji szarej. Jednak co interesujące, badania nie wykazały różnic w mózgach u rodzeństw z tej samej linii (w obszarze jednej rodziny), gdzie jedno z nich piło więcej alkoholu od drugiego – w obu przypadkach ich mózgi wyglądały jak u osób pijących alkohol w sposób nadmierny.

Wyniki najnowszych badań

– Nasze badanie przedstawia dowody na to, że istnieją czynniki genetyczne, które prowadzą zarówno do zmniejszenia objętości substancji szarej, jak i do nadmiernego spożycia alkoholu – tłumaczy David Baranger, główny autor badania i były doktorant w „Brain Lab” na Uniwersytecie Waszyngtona w St. Louis, gdzie prowadzono badanie. – Odkrycia te nie podważają hipotezy, że nadużywanie alkoholu może dodatkowo zmniejszyć ilość substancji szarej, ale sugeruje, że objętość substancji szarej w mózgu u osoby pijącej więcej już na starcie może być na niższym poziomie”. Jak wyjaśniał, informacja o objętości mózgu może być zatem punktem wyjścia czy też „biologicznym markerem” związanym ze zwiększoną skłonnością do spożycia alkoholu.

Czytaj też: Picie alkoholu przyspiesza starzenie. Wpływ alkoholu na mózg u osób starszych 

Źródła:
https://source.wustl.edu/2019/10/which-came-first-brain-size-or-drinking-propensity/
https://www.biologicalpsychiatryjournal.com/article/S0006-3223(19)31678-6/abstract