Legalizacja marihuany w Stanach Zjednoczonych zmieniła nie tylko dostępność tej substancji, ale również sposób, w jaki jest postrzegana społecznie. Dotychczas większość badań koncentrowała się na dorosłych, pokazując, że liberalizacja prawa może wiązać się ze wzrostem używania konopi oraz spadkiem postrzeganego ryzyka. Znacznie mniej wiadomo natomiast o tym, jak takie zmiany prawne wpływają na dzieci i młodszych nastolatków, którzy dopiero kształtują swoje przekonania dotyczące substancji psychoaktywnych.
Nowa analiza danych z badania Adolescent Brain Cognitive Development (ABCD) pokazuje, że już około 12. roku życia nastolatki mieszkające w stanach, w których marihuana jest legalna do celów medycznych lub rekreacyjnych, częściej przypisują jej pozytywne efekty. Dotyczy to m.in. przekonania, że konopie pomagają się zrelaksować, ułatwiają kontakty społeczne albo zwiększają kreatywność.
Jak przeprowadzono badanie?
Naukowcy wykorzystali dane z projektu ABCD, największego w USA badania poświęconego rozwojowi dzieci i nastolatków. Analiza objęła 8356 uczestników z 17 stanów. W momencie pomiaru mieli oni średnio 12 lat. W analizach uwzględniono również wiek, płeć, pochodzenie etniczne, dochód gospodarstwa domowego oraz poziom wykształcenia rodziców.
Uczestników podzielono według prawa obowiązującego w stanie, w którym znajdował się ośrodek badawczy. W jednej grupie znalazły się osoby mieszkające w stanach bez legalizacji marihuany, w drugiej w stanach dopuszczających jej użycie medyczne, a w trzeciej w stanach, gdzie zalegalizowano używanie rekreacyjne przez dorosłych.
Nastolatki wypełniały skróconą wersję kwestionariusza, który mierzy oczekiwania związane z używaniem marihuany. Badacze rozróżniali oczekiwania pozytywne i negatywne. Do pierwszej kategorii należały przekonania, że marihuana pomaga się odprężyć, ułatwia relacje z innymi lub zwiększa kreatywność. Do drugiej zaliczano m.in. przekonanie, że pogarsza myślenie i sprawność działania, szkodzi organizmowi lub może wywoływać głód substancji.
Wyniki badania
Wyniki pokazały, że nastolatki mieszkające w stanach z legalizacją medyczną oraz rekreacyjną częściej deklarowały pozytywne oczekiwania wobec marihuany niż ich rówieśnicy ze stanów bez legalizacji.
W stanach z medyczną marihuaną prawdopodobieństwo deklarowania pozytywnych oczekiwań było o około 9% wyższe, a w stanach z legalizacją rekreacyjną o około 8% wyższe w porównaniu ze stanami bez legalizacji. Efekty były niewielkie, ale statystycznie istotne.
Oznacza to, że samo środowisko prawne może być związane z tym, jak młodzi ludzie oceniają potencjalne skutki używania konopi, nawet jeśli sami jeszcze ich nie używają.
Medyczna marihuana a mniejsze postrzeganie negatywnych skutków
Ciekawy wynik pojawił się w przypadku legalizacji medycznej. Nastolatki mieszkające w takich stanach nie tylko częściej przypisywały marihuanie pozytywne działanie, ale też nieco rzadziej wskazywały na jej negatywne konsekwencje.
Tego samego efektu nie stwierdzono w stanach z legalizacją rekreacyjną. Autorzy sugerują, że medyczny kontekst używania marihuany może wpływać na sposób jej postrzegania. Jeśli substancja jest kojarzona z leczeniem, receptą i pomocą w konkretnych problemach zdrowotnych, młody odbiorca może uznawać ją za mniej ryzykowną lub bardziej bezpieczną.
Otoczenie społeczne a sposób myślenia młodzieży
Autorzy zwracają uwagę, że legalizacji zwykle towarzyszy większa obecność marihuany w przestrzeni publicznej. Dotyczy to reklamy, punktów sprzedaży i częstszej ekspozycji na komunikaty przedstawiające konopie jako produkt legalny i dostępny dla dorosłych.
Znaczenie może mieć również środowisko rodzinne. Wraz ze wzrostem akceptacji społecznej zwiększa się używanie marihuany przez dorosłych, także tych mieszkających z dziećmi. Autorzy przypominają, że używanie konopi przez rodziców jest znanym czynnikiem ryzyka wcześniejszego sięgania po nie przez młodzież.
W praktyce oznacza to, że prawo może oddziaływać na młodzież nie bezpośrednio, ale przez zmianę norm społecznych i codziennych wzorców zachowań obserwowanych w rodzinie oraz najbliższym otoczeniu.
Dlaczego oczekiwania wobec marihuany są ważne?
Przekonania dotyczące skutków używania substancji mają znaczenie dla późniejszych zachowań. Jeżeli nastolatek uważa, że marihuana pomaga się zrelaksować, poprawia kontakty społeczne albo zwiększa kreatywność, może być bardziej skłonny do jej wypróbowania.
Autorzy podkreślają, że pozytywne oczekiwania mogą obniżać postrzegane ryzyko i zwiększać prawdopodobieństwo inicjacji. Ma to szczególne znaczenie w okresie wczesnej adolescencji, kiedy skłonność do zachowań ryzykownych rośnie, a wcześniejsze rozpoczęcie regularnego używania marihuany wiąże się z większym ryzykiem niekorzystnych konsekwencji w późniejszym okresie życia.
Podsumowanie badania
Badanie pokazuje, że legalizacja marihuany może wiązać się ze zmianą sposobu, w jaki młodsi nastolatkowie postrzegają jej działanie. W stanach z legalizacją medyczną i rekreacyjną częściej przypisywali oni marihuanie pozytywne efekty, a w przypadku legalizacji medycznej rzadziej wskazywali na jej negatywne konsekwencje.
Wyniki nie dowodzą, że sama legalizacja prowadzi do używania konopi przez młodzież, ale wskazują na możliwą zmianę norm i przekonań jeszcze przed rozpoczęciem używania. Z punktu widzenia profilaktyki oznacza to potrzebę wyraźnego rozdzielania dwóch komunikatów: legalności substancji dla dorosłych oraz jej bezpieczeństwa dla rozwijającego się organizmu. Autorzy wskazują również na konieczność dalszych badań nad tym, jak środowisko prawne, rodzina i lokalna dostępność marihuany wpływają na decyzje młodych ludzi w kolejnych latach.
Źródło:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0376871626001195
Zostaw swój komentarz:
Dodaj komentarz