Aktywność fizyczna i siedzący tryb życia a ryzyko uzależnienia od alkoholu

Uzależnienie od alkoholu wynika ze złożonego oddziaływania czynników na poziomie indywidualnym, społecznym, kulturowym i środowiskowym. Wśród tych czynników coraz większą uwagę poświęca się roli stylu życia, w tym aktywności fizycznej. Badania wykazały, że aktywność fizyczna, siedzący tryb życia i świadomość zdrowotna, są ważnymi predyktorami zachowań związanych z piciem alkoholu.

Aby lepiej zrozumieć te zależności, naukowcy przeprowadzili badanie z wykorzystaniem dwukierunkowej randomizacji mendlowskiej (MR). Pozwoliło to na oszacowanie przyczynowych związków między tymi czynnikami a uzależnieniem od alkoholu.

Aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko uzależnienia od alkoholu…

Aktywność fizyczna jest szczególnie interesującym tematem badań. Może stanowić bezpieczne i mniej stygmatyzujące podejście do poprawy zdrowia psychicznego i fizycznego pacjentów z uzależnieniem od alkoholu. Obecnie badania nad związkiem między aktywnością fizyczną a uzależnieniem wykorzystują głównie dwie metody: badania obserwacyjne i badania z randomizacją. Badania obserwacyjne sugerują, że aktywność fizyczna może działać ochronnie, poprawiając dobrostan emocjonalny, redukując stres i zwiększając zdolności samoregulacji.

… czy zwiększa to ryzyko?

Z drugiej strony, niektóre badania sugerują, że aktywność fizyczna może zwiększać ryzyko uzależnienia. Wynika to ze zwiększenia możliwości społecznych i poszukiwania bodźców dla układu nagrody, który w uzależnieniu od alkoholu odgrywa kluczową rolę.

Randomizacja mendlowska (MR) to metoda badawcza, która wykorzystuje warianty genetyczne jako zmienne do oszacowania przyczynowego wpływu modyfikowalnych czynników ryzyka na wyniki zdrowotne. W badaniu zastosowano dwukierunkowe podejście MR do oceny przyczynowych skutków między aktywnością fizyczną, siedzącym trybem życia a uzależnieniem od alkoholu.

Siedzący tryb życia a uzależnienie od alkoholu

Analizowano cztery wzorce aktywności fizycznej: umiarkowaną, energiczną, średnio intensywną i intensywną. Dwie ostatnie mierzono za pomocą akcelerometru (urządzenie służące do pomiaru przyspieszenia, czyli zmiany prędkości obiektu w czasie. W medycynie akcelerometry pomagają monitorować aktywność pacjentów i analizować wzorce ruchu). Dodatkowo, badano trzy wzorce zachowań siedzących: siedzący tryb życia, oglądanie telewizji oraz korzystanie z komputera.

Wyniki analizy MR przyniosły interesujące wnioski. Aktywność fizyczna mierzona akcelerometrem ze średnim przyspieszeniem wykazała odwrotną zależność z ryzykiem uzależnienia od alkoholu. Oznacza to, że wyższa aktywność fizyczna w tej kategorii może działać ochronnie, zmniejszając ryzyko uzależnienia. Natomiast umiarkowana do energicznej aktywność fizyczna była dodatnio powiązana z ryzykiem uzależnienia od alkoholu. Spośród analizowanych zachowań siedzących, tylko oglądanie telewizji było dodatnio powiązane z ryzykiem uzależnienia od alkoholu.

Wyniki te mogą mieć istotne implikacje dla strategii zapobiegania i leczenia uzależnień, zachęcając do promowania zdrowych nawyków ruchowych oraz redukcji czasu spędzanego na oglądaniu telewizji.

Źródło:

Causal effect of physical activity and sedentary behavior on the risk of alcohol dependence: A bidirectional two-sample Mendelian randomization study, 2024