Zwiększone korzystanie z mediów cyfrowych przez przedszkolaki związane jest ze stresem ich rodziców

Badacze coraz uważniej przyglądają się zależnościom, które pojawiają się w rodzinach w zakresie korzystania z telefonów. Najnowsze dane ujawniają relację na linii stres rodziców-częstsze sięganie po telefon przez dzieci.

Dzieci na coraz wcześniejszym etapie mają pierwszy kontakt z urządzeniami cyfrowymi. Często już w wieku przedszkolnym, gdy jeszcze nie rozwinęły umiejętności czytania i pisania, posługują się mediami cyfrowymi. Ma to oczywiście swoje plusy i minusy. Świadome korzystanie z urządzeń, pod kontrolą rodziców i z zachowaniem higieny cyfrowej może pozytywnie wpływać na rozwój, oferując nowe formy nauki. Obok jednak istnieje szereg zagrożeń.

Niemieccy badacze w publikacji “Increased Digital Media Use in Preschool Children: Exploring the Links with Parental Stress and Their Problematic Media Use” piszą: “Niektóre dzieci, zwłaszcza te z dodatkowymi słabościami lub trudną sytuacją rodzinną, mogą być narażone na zwiększone ryzyko rozwinięcia w młodości zachowań przypominających uzależnienie od mediów. Dlatego ważnym zadaniem rozwojowym dzieci jest nauczenie się, jak korzystać z mediów cyfrowych w sposób odpowiedzialny i istotne jest zbadanieczynników związanych z ich nawykami korzystania z mediów cyfrowych”.

Zespół postanowił przyjrzeć się tym nawykom. W badaniu wzięło udział 809 rodziców (81 proc. stanowiły kobiety; średnia wieku to 37 lat) i dzieci w wieku przedszkolnym z różnych placówek w Niemczech. Ankiety od respondentów zbierano do 31 stycznia 2022 roku. Szukano odpowiedzi na pytanie, czy natężone korzystanie z mediów przez dzieci (ICMU) związane jest ze stresem rodziców (PS) i problematycznym korzystaniem z mediów przez rodziców (PPMU). Badacze uznali, że intensywne i problematyczne zachowania mogą być dla dzieci wzorem do naśladowania.

“Aspekty rodzinne, zwłaszcza w pierwszych latach życia dziecka, mają ogromny wpływ na jego rozwój i zachowanie. Podobnie można założyć, że na korzystanie przez dzieci z mediów cyfrowych duży wpływ mają także ich rodzice (co wykazano już empirycznie dla okresu dojrzewania)” – tłumaczą badacze.

Jednocześnie zwracają uwagę, że współcześni rodzice z powodu różnych stresów, obowiązków, presji, braku czasu sami uciekają w rozrywki internetowe i podsuwają je dzieciom. Już wcześniejsze badania wykazały negatywny związek pomiędzy dużym stresem rodziców a problemami w ograniczaniu korzystania z mediów cyfrowych przez dzieci w wieku od trzech do pięciu lat, dlatego też “rozsądne jest założenie, że dzieci prawdopodobnie przyjmą podobnie zwiększone nawyki korzystania z mediów jak ich rodzice”. Niemiecki zespół postawił dwie hipotezy. Pierwsza zakładała, że zwiększone korzystanie przez dzieci z mediów jest związane ze stresem rodziców i problematycznym korzystaniem z mediów przez rodziców (zależności te utrzymują się nawet przy uwzględnieniu zmiennych socjodemograficznych takich jak płeć i wiek rodziców oraz status społeczno-ekonomiczny).

Druga, że problematyczne korzystanie z mediów przez rodziców pośredniczy w związku
między stresem rodziców a zwiększonym korzystaniem z mediów przez dzieci.
Obie hipotezy zostały potwierdzone, dlatego, jak wskazują badacze: “Rodzice powinni być
świadomi i rozumieć swoją rolę w ustalaniu odpowiedniego sposobu korzystania z mediów
przez swoje dzieci. Ważne wydaje się oglądanie i omawianie mediów z dziećmi, zwłaszcza w
wieku przedszkolnym. Dzięki temu wspólnemu doświadczeniu rodzice mogą pomóc swoim
dzieciom w zrozumieniu treści medialnych, odpowiedzieć na pytania i rozwiać wszelkie
wątpliwości”. Podkreślają, że konieczna jest edukacja rodzin.

Źródło: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10742172/