Konopie a przemoc: przegląd badań

Osoby używające konopi częściej niż osoby nieużywające dopuszczały się przemocy, ale także częściej same jej doświadczały. Tak wynika z dużego przeglądu badań przeprowadzonego przez naukowców z King’s College London. Autorzy podkreślają jednak, że stwierdzony związek nie oznacza, że konopie bezpośrednio powodują przemoc. Znaczenie mogą mieć również inne substancje, zdrowie psychiczne oraz sytuacja społeczna. 

Analiza objęła 63 badania i ponad 265 tys. osób. Badacze oddzielnie przyjrzeli się populacji ogólnej oraz osobom korzystającym z opieki psychiatrycznej. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Psychological Medicine”. 

Około dwukrotnie większe prawdopodobieństwo przemocy

W populacji ogólnej osoby używające konopi były około dwa razy bardziej skłonne do popełnienia aktu przemocy niż osoby, które ich nie używały. Wśród pacjentów korzystających z opieki psychiatrycznej związek był jeszcze silniejszy: użytkownicy konopi byli około 2,5 raza częściej sprawcami przemocy niż pozostali pacjenci. 

Przy przemocy, która zakończyła się skazaniem, różnica była większa: osoby używające konopi były 3–4 razy częściej skazywane za takie czyny. Trzeba jednak zaznaczyć, że ten wynik opierał się na stosunkowo niewielkiej liczbie badań. 

Co istotne, związek utrzymywał się również w badaniach podłużnych, czyli takich, w których uczestników obserwowano przez dłuższy czas. Był jednak słabszy niż w analizach wykonanych w jednym punkcie czasowym. 

Nie tylko sprawcy – również ofiary

Przegląd pokazał jeszcze jeden istotny aspekt. Osoby używające konopi były około 1,5 raza częściej ofiarami przemocy niż osoby nieużywające. Związek ten był wyraźniejszy u kobiet niż u mężczyzn. 

Autorzy korzystali przy tym z szerokiej definicji przemocy Światowej Organizacji Zdrowia, obejmującej przemoc fizyczną, seksualną i psychiczną – zarówno w relacjach partnerskich, jak i poza nimi. Oddzielnie analizowano także przemoc deklarowaną przez samych uczestników i przypadki zakończone wyrokiem sądowym. 

Co wynika z badania?

Związek nie oznacza, że konopie są przyczyną. To najważniejsze zastrzeżenie przy interpretacji wyników.

Badanie pokazuje korelację, a nie prosty związek przyczynowo-skutkowy. Używanie konopi często współwystępuje z innymi czynnikami, które same mogą zwiększać ryzyko przemocy lub wiktymizacji. Należą do nich m.in. alkohol, inne narkotyki czy trudne warunki społeczne. 

Nie można więc stwierdzić, że osoba używająca konopi staje się agresywna właśnie z powodu działania tej substancji. Możliwe jest również, że część wspólnych czynników zwiększa jednocześnie prawdopodobieństwo używania konopi i kontaktu z przemocą. Nie wiadomo jeszcze, jak duże znaczenie mają dawka i częstotliwość.

Autorzy zwracają uwagę na istotną lukę w dostępnych danych. Tylko niewielka część badań dokładnie określała, jak często i w jakich ilościach uczestnicy używali konopi. Utrudnia to odpowiedź na pytanie, czy ryzyko rośnie wraz z częstotliwością stosowania albo dawką THC. 

Ma to znaczenie również dlatego, że większość analizowanych badań przeprowadzono, zanim produkty o wysokim stężeniu THC stały się powszechnie dostępne. Autorzy sugerują, że skutki częstego używania współczesnych produktów o większej mocy mogą wyglądać inaczej, ale obecny przegląd nie pozwala tego rozstrzygnąć. 

Wnioski na przyszłość

Przegląd nie dowodzi, że konopie bezpośrednio wywołują agresję. Pokazuje jednak, że używanie konopi jest wyraźnie związane zarówno z większym prawdopodobieństwem stosowania przemocy, jak i doświadczenia jej jako ofiara.

Zdaniem autorów ma to znaczenie nie tylko dla badań nad zdrowiem publicznym, lecz także dla praktyki klinicznej. Wskazują, że podczas oceny ryzyka przemocy w opiece psychiatrycznej warto pytać również o używanie konopi. Informacje o potencjalnych konsekwencjach ich stosowania nie powinny natomiast ograniczać się wyłącznie do skutków dla samej osoby używającej. 

Jednocześnie potrzebne są dalsze badania, które dokładniej uwzględnią częstotliwość używania, dawkę, moc produktów oraz jednoczesne stosowanie innych substancji. Dopiero wtedy będzie można lepiej określić, co odpowiada za obserwowany związek i w jakich grupach jest on najsilniejszy.

Źródło:

https://www.sciencedaily.com/releases/2026/09/260930020255.htm