W dyskusjach o uzależnieniu od opioidów często mówi się o lekach przeciwbólowych, leczeniu, terapii i wsparciu społecznym. Jednak najnowsze badanie opublikowane w 2025 roku na łamach Drug and Alcohol Dependence jasno pokazuje, że jednym z najważniejszych czynników wpływających na przebieg zdrowienia po opioidowym uzależnieniu nie jest tylko sam fakt obecności bólu, ale jego nasilenie. Badacze z USA sprawdzili, jak ból wpływa na różne aspekty procesu powrotu do zdrowia u osób z rozpoznanym opioid use disorder (OUD).
Większy ból wiąże się z gorszymi wynikami zdrowienia
W badaniu uczestniczyło 214 osób, które wcześniej uczestniczyły w programie leczniczym z buprenorfiną i były oceniane średnio 4,2 roku po zakończeniu pierwotnej terapii. Analiza wykazała, że to nie sama obecność bólu – przewlekłego czy ostrego – ale jego intensywność ma istotne znaczenie dla wyników zdrowienia. Osoby, które zgłaszały silniejszy ból, częściej doświadczały większej liczby objawów OUD, silniejszego zespołu odstawienia, większej depresji oraz większego poziomu negatywnych emocji i ogólnego cierpienia psychicznego. Silny ból wiązał się także ze słabszą jakością życia fizycznego.
To oznacza, że pacjent z umiarkowanym albo silnym bólem może mieć trudniej w procesie zdrowienia niezależnie od tego, czy jego ból jest głównie przewlekły, czy przemijający. Sam fakt, że ból istnieje, nie był tak silnym predyktorem złych wyników jak jego intensywność.
Ból jako część układanki zdrowienia
Perspektywa zdrowienia po uzależnieniu od opioidów to znacznie więcej niż tylko utrzymanie abstynencji. Badanie podkreśla, że zdrowienie jest procesem wielowymiarowym, obejmującym zarówno fizyczne objawy, jak i emocjonalne oraz psychologiczne aspekty życia. Silny ból może napędzać nie tylko wcześniejsze używanie substancji, ale także utrudniać powstrzymanie się od jej ponownego sięgania poprzez wzmocnienie negatywnych stanów emocjonalnych, takich jak depresja czy lęk.
Osoby z intensywniejszym bólem częściej doświadczały też silniejszego syndromu odstawiennego i większej liczby kryteriów diagnostycznych OUD, co sugeruje, że ból może współgrać z mechanizmami, które utrudniają trwałą zmianę zachowania związania z używaniem opioidów.
Co to oznacza dla terapii i wsparcia
Wnioski z badania są praktyczne i ważne. Traktowanie bólu jako marginalnego problemu w procesie zdrowienia może prowadzić do niepełnej opieki nad osobą z OUD. Zamiast tego plan leczenia i wsparcia powinien uwzględniać monitorowanie i adekwatne zarządzanie bólem, ponieważ jego nasilenie wpływa na emocje, jakość życia oraz przebieg odstawienia i ryzyko nawrotów.
To podejście wymaga, by specjaliści w leczeniu uzależnień i bólu pracowali w bliskim kontakcie, szukając rozwiązań, które integrują terapię bólu z terapią uzależnienia, zamiast traktować te problemy oddzielnie. Takie zintegrowane podejście może pomóc zmniejszyć ryzyko nawrotu i poprawić ogólne funkcjonowanie pacjentów po OUD.
Źródło: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0376871624014558
Zostaw swój komentarz:
Mogą Cię zainteresować:
Dlaczego zaburzenia psychiczne często idą w parze? Ogromne globalne badanie genetyczne ujawnia wspólne korzenie wielu chorób umysłu
Dodaj komentarz