Izolacja społeczna to rosnące zagrożenie dla zdrowia publicznego, silnie powiązane z nadużywaniem używek. Najnowsze badania amerykańskich naukowców rzucają światło na biologiczne podłoże tego zjawiska. Okazuje się, że samotność uruchamia w mózgu konkretny szlak nerwowy, który u samców napędza chęć sięgania po alkohol – podczas gdy samice reagują zupełnie odwrotnie.
Zespół z Northwestern University w USA postanowił sprawdzić, w jaki sposób brak kontaktu z innymi zmienia pracę mózgu i zwiększa skłonność do picia. Wyniki tej pracy ukazały się na łamach prestiżowego czasopisma naukowego „Nature Neuroscience”.
Badacze przeprowadzili eksperyment na dorosłych myszach. Zwierzęta trzymano najpierw w grupach, a następnie część z nich przeniesiono do pojedynczych klatek, by odtworzyć warunki społecznej izolacji. Przez około dwa tygodnie gryzonie miały codziennie przez godzinę dostęp do wody oraz 15-procentowego roztworu alkoholu. W tym czasie samotne samce stopniowo wypijały coraz więcej alkoholu, natomiast samice wyraźnie ograniczały jego spożycie.
Odkryto konkretny szlak w mózgu
Aby zrozumieć przyczyny tych różnic, naukowcy użyli miniaturowych mikroskopów. Pozwoliły one śledzić aktywność neuronów w czasie rzeczywistym, gdy myszy swobodnie się poruszały i wybierały między wodą a alkoholem.
Obserwacje ujawniły istnienie specyficznego obwodu nerwowego, który odpowiadał za wzmożone picie u izolowanych samców:
- Połączenie emocji i decyzji: Szlak ten łączy podstawno-boczną część ciała migdałowatego (przetwarzającą sygnały stresu i emocji) z przyśrodkową korą przedczołową (odpowiedzialną za podejmowanie decyzji).
- Nadmierna aktywność: Pod wpływem samotności obwód ten ulegał silnemu pobudzeniu, bezpośrednio popychając samce do alkoholu.
– Nasze badania pokazują, że podczas izolacji określony szlak w mózgu staje się nadmiernie aktywny i bezpośrednio zwiększa spożycie alkoholu. Przy tym samce i samice wykorzystują odmienne strategie neuronalne, gdy doświadczają samotności. Może to pomóc wyjaśnić od dawna obserwowane różnice między płciami w zaburzeniach neuropsychiatrycznych – wyjaśniła prof. Reesha Patel z Northwestern University Feinberg School of Medicine, pierwsza autorka publikacji.
Światłem włączali i wyłączali chęć picia
Naukowcy postanowili upewnić się, czy odkryty obwód faktycznie wywołuje chęć picia, czy tylko jej towarzyszy. Wykorzystali w tym celu optogenetykę – metodę pozwalającą sterować wybranymi neuronami za pomocą krótkich impulsów światła.
Efekty okazały się jednoznaczne. Gdy badacze aktywowali światłem ten szlak u samców, które nigdy nie były izolowane, zwierzęta zaczynały pić tak, jakby cierpiały z powodu samotności. Z kolei wyciszenie tego samego obwodu u izolowanych samców sprawiało, że spożycie alkoholu wyraźnie spadało.
Zdaniem prof. Patel identyfikacja tego biologicznego mechanizmu to ważny krok w stronę opracowania przyszłych metod leczenia uzależnień wynikających z samotności. W kolejnych etapach zespół chce sprawdzić, co dokładnie utrzymuje ten obwód w stanie nadmiernej aktywności oraz co odpowiada za odmienną reakcję samic – czy decydują o tym hormony, czy głębsze różnice w budowie sieci neuronalnych. Kluczowe będzie również zbadanie, w jakim stopniu odkryty mechanizm działa u ludzi.
Źródło: NaukawPolsce
Zostaw swój komentarz:
Dodaj komentarz