Trening uważności zmniejsza głód opioidowy i uzależnienie. Wyniki badań

Uzależnienie od opioidów to poważny problem zdrowia publicznego, który dotyka setki tysięcy ludzi. Tradycyjne terapie często koncentrują się na farmakologii i poradnictwie, ale nowe badanie amerykańskich naukowców z University of California w San Diego pokazuje, że mindfulness — czyli praktyka uważnej obecności — może skutecznie redukować pragnienie opioidów i łagodzić symptomy uzależnienia .

Czym jest mindfulness i dlaczego warto o nim mówić

Mindfulness to technika, która polega na świadomym obserwowaniu własnych myśli, emocji i doznań cielesnych bez oceniania ich. W praktyce uczy, jak przyjmować uczucia „tu i teraz” bez od razu reagowania na nie. Zamiast automatycznie sięgać po substancję, osoba uczy się zauważać, co się w niej dzieje, i rozróżniać między chwilową potrzebą a impulsem wymagającym uważnej odpowiedzi.

W kontekście uzależnień takie podejście może być przełomowe. Uzależnienie często wiąże się z silnymi, trudnymi do zniesienia pragnieniami i emocjami, które skłaniają do natychmiastowego działania. Mindfulness pomaga przerwać tę automatyczną reakcję, dając przestrzeń na refleksję i wybór zdrowszej odpowiedzi.

Badanie, które mierzy efekt uważności

W przedstawionym badaniu naukowcy oceniali osoby z zaburzeniem używania opioidów, które brały udział w programie opartym na mindfulness. Uczestnicy byli prowadzeni przez trening obejmujący ćwiczenia medytacyjne, techniki oddychania i uważnego obserwowania emocji oraz pragnień. Wyniki pokazały, że osoby praktykujące uważność doświadczyły wyraźnego spadku intensywności głodu opioidów i rzadziej sięgały po substancje, nawet w obliczu stresu lub wyzwalających sytuacji .

To ważne odkrycie, bo pokazuje, że techniki psychologiczne — nie tylko leki — mogą mieć rzeczywisty wpływ na mechanizmy uzależnienia. Głód substancji, który wiele osób uważa za nieodłączną część uzależnienia, może być osłabiany poprzez zmianę sposobu, w jaki reagujemy na impulsy i emocje.

Jak mindfulness wspiera osoby uzależnione

Badanie wykazało, że u praktykujących uważność uczestników nie tylko malało pragnienie opioidów, ale również poprawiała się ich zdolność radzenia sobie z negatywnymi emocjami i stresem — czynnikami, które często prowadzą do nawrotów. Uważność pomaga zauważać myśli i impulsy bez natychmiastowego reagowania na nie, co daje większą kontrolę nad własnym zachowaniem.

Wielu uczestników opisywało, że mindfulness pozwalało im „zobaczyć pragnienie bez konieczności zaspokajania go” — to subtelna, lecz kluczowa zmiana perspektywy. Zamiast postrzegać głód opioidów jako narzucający się imperatyw, zaczynali rozumieć go jako przejściowy stan, który można obserwować i dopuścić, nie poddając się mu od razu.

Nowe możliwości leczenia

Choć mindfulness nie jest cudownym lekarstwem, jego efekty pokazują, że terapie psychologiczne oparte na uważności mogą stanowić cenne uzupełnienie tradycyjnych metod leczenia uzależnień. Włączenie technik uważności do programów rehabilitacyjnych może pomóc osobom uzależnionym nie tylko radzić sobie z głodem substancji, ale także budować zdrowsze strategie radzenia sobie z emocjami i stresem, co z kolei zmniejsza ryzyko nawrotów .

To badanie otwiera szerokie pole do dalszych badań i praktycznych zastosowań terapii mindfulness w leczeniu uzależnień — pokazując, że umiejętność uważnej obecności może stać się jednym z kluczy do przemiany, której tak wielu osobom brakuje na trudnej drodze ku zdrowieniu.

Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/04/250430142024.htm