Badania sugerują, że osoby z chorobą afektywną dwubiegunową, które regularnie używają konopi, mogą mieć lepsze funkcje poznawcze i społeczne niż pacjenci nieużywający — a ich wyniki są zbliżone do zdrowych osób. To odkrycie rzuca nowe światło na potencjalną rolę konopi w modulowaniu objawów poznawczych i funkcjonalnych w przebiegu CHAD.
Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego postanowili zbadać, czy regularne używanie konopi (co najmniej cztery razy w tygodniu) wiąże się z różnicami w zdolnościach poznawczych i codziennych kompetencjach funkcjonalnych u osób z CHAD w porównaniu ze zdrowymi osobami. W badaniu porównano grupy użytkowników i nieużytkowników konopi, zarówno wśród osób z CHAD, jak i zdrowych uczestników. Sprawdzano nie tylko zdolność podejmowania decyzji (za pomocą Iowa Gambling Task), ale też funkcjonowanie w codziennych zadaniach praktycznych. Wyniki mogą zaskakiwać — zwłaszcza w kontekście dominującej narracji na temat potencjalnych szkodliwych skutków konopi dla zdrowia psychicznego.
Wprowadzenie
Choroba afektywna dwubiegunowa (CHAD) to zaburzenie, które wpływa nie tylko na emocje, ale również na funkcje poznawcze, takie jak podejmowanie decyzji, kontrola impulsów czy umiejętność planowania. Deficyty te utrzymują się często nawet podczas remisji i mają znaczący wpływ na jakość życia pacjentów – ich relacje, pracę, zdrowie oraz samodzielność. W odpowiedzi na te trudności część osób z CHAD sięga po substancje psychoaktywne, w tym konopie, aby łagodzić objawy psychiczne i poprawić funkcjonowanie.
Konopie są najczęściej używaną substancją w tej grupie pacjentów – aż 70% osób z CHAD deklaruje ich regularne używanie, w porównaniu do 26% w populacji ogólnej. Choć zazwyczaj mówi się o ich negatywnym wpływie na poznanie, niektóre badania sugerują, że u osób z CHAD może być inaczej.
Metodologia badania
W badaniu wzięło udział 87 dorosłych w wieku 18–50 lat, zrekrutowanych z okolic San Diego (USA). Grupa uczestników została podzielona na cztery podgrupy:
- osoby zdrowe bez używania konopi (HC),
- osoby zdrowe z regularnym używaniem konopi (HC + CU),
- osoby z chorobą afektywną dwubiegunową bez używania konopi (BD),
- osoby z CHAD, które regularnie używają konopi (BD + CU).
Uczestnicy zostali dobrani pod względem płci, wykształcenia i pochodzenia etnicznego. Zastosowano rygorystyczne kryteria wykluczenia obejmujące m.in. inne zaburzenia psychiczne, aktywne uzależnienia (z wyjątkiem konopi) czy choroby neurologiczne.
Używanie konopi definiowano jako spożycie przynajmniej 4 razy w tygodniu przez ostatnie 90 dni. Z kolei brak używania oznaczał mniej niż 5 przypadków w całym życiu i całkowity brak konsumpcji w ostatnich trzech miesiącach.
Wyniki badania
Regularne używanie konopi przez osoby z chorobą afektywną dwubiegunową (ChAD) może wiązać się z lepszym funkcjonowaniem poznawczym niż u ich nieużywających odpowiedników. Badanie wykazało, że osoby z ChAD, które nie używały konopi, wypadały wyraźnie gorzej w testach podejmowania decyzji (IGT) niż zdrowe osoby z grupy kontrolnej. Tymczasem osoby z ChAD regularnie używające konopi osiągały wyniki porównywalne do zdrowych uczestników – zarówno pod względem wyborów bezpiecznych, jak i zdolności do unikania ryzyka. Ich wyniki były istotnie lepsze niż u pozostałych osób z ChAD.
W analizie strategii decyzyjnych zauważono, że zarówno choroba dwubiegunowa, jak i używanie konopi były związane z większą skłonnością do porzucania bezpiecznych wyborów po porażce i z mniejszą tendencją do konsekwentnego wybierania tych samych bezpiecznych opcji po sukcesie. Co ciekawe, osoby z ChAD używające konopi częściej rezygnowały z ryzykownych wyborów po stracie – co może oznaczać większą zdolność uczenia się na błędach.
Dalsze analizy wykazały, że kluczowa jest częstotliwość używania konopi. U zdrowych osób intensywne używanie konopi (ponad 25 razy tygodniowo) wiązało się z wyraźnym pogorszeniem funkcji poznawczych. Wśród osób z ChAD najlepsze wyniki osiągały osoby używające konopi umiarkowanie często (4–24 razy w tygodniu), a najgorsze – nieużywające ich wcale. Umiarkowani użytkownicy konopi z ChAD osiągali wyniki w zadaniach decyzyjnych porównywalne ze zdrową grupą kontrolną.
Dodatkowo zbadano funkcjonowanie życiowe za pomocą testu UPSA-2. W szczególności oceniano zdolność do zarządzania lekami. Wyniki pokazały, że osoby z ChAD nieużywające konopi miały najniższe wyniki w tej dziedzinie, natomiast osoby z ChAD regularnie używające konopi uzyskiwały wyniki porównywalne do zdrowych osób kontrolnych. Co więcej, lepsze wyniki w teście decyzyjnym IGT korelowały z lepszymi wynikami w ocenie zarządzania farmakoterapią, co może sugerować powiązanie między funkcjonowaniem poznawczym a umiejętnością codziennego radzenia sobie z chorobą.
Podsumowanie i wnioski
Badanie nie dowodzi, że marihuana leczy chorobę afektywną dwubiegunową. Wyniki sugerują jednak, że umiarkowane, regularne stosowanie konopi może mieć korzystny wpływ na funkcje wykonawcze – takie jak podejmowanie decyzji i zarządzanie lekami – u niektórych osób z BD. Dane te wspierają hipotezę o „samoleczeniu” marihuaną i podkreślają potrzebę dalszych badań nad potencjalnymi mechanizmami i indywidualną odpowiedzią neurobiologiczną.
Źródło:
Zostaw swój komentarz:
Mogą Cię zainteresować:
Dodaj komentarz