Najnowsze badania pokazują, że enzym biorący udział w metabolizmie fruktozy może odgrywać
kluczową rolę w rozwoju alkoholizmu i chorób wątroby. Zablokowanie jego działania u myszy
ograniczyło spożycie alkoholu i powstrzymało szkodliwe zmiany w wątrobie. Odkrycie otwiera
drogę do nowatorskich terapii celujących w ten konkretny szlak metaboliczny.
Naukowcy z University of Colorado Anschutz odkryli, że metabolizm fruktozy w organizmie może być
kluczowym czynnikiem łączącym tendencję do picia alkoholu z rozwojem jego powikłań, w tym
uszkodzenia wątroby. Wyniki badań opublikowane w czasopiśmie „Nature Metabolism” pokazują, że
szlak metaboliczny aktywowany przez alkohol prowadzi do wewnętrznej produkcji fruktozy, która
napędza zarówno skłonność do spożywania alkoholu, jak i patologie w wątrobie.
Fruktoza – sprzymierzeniec uzależnienia
Badacze zauważyli, że spożycie alkoholu aktywuje w organizmie tzw. szlak poliolowy, który
przekształca glukozę w fruktozę. Kluczową rolę w tej przemianie odgrywa enzym ketoheksokinaza
(KHK). Ten enzym katalizuje metabolizm fruktozy w komórkach, umożliwiając jej dalsze
przekształcenia.
Testy na myszach wykazały, że ekspozycja na alkohol podnosi poziom KHK w wątrobie i jelitach.
Prowadzi to do większej produkcji fruktozy w tych narządach. Zwiększona obecność fruktozy wiąże się z
mechanizmami metabolicznymi, które dodatkowo nasilają apetyt na alkohol i wpływają na
zachowania związane z uzależnieniem.
Z kolei brak tego enzymu – uzyskany dzięki modyfikacjom genetycznym lub podaniu blokerów
farmakologicznych – prowadził do zauważalnego spadku spożycia alkoholu. Zwierzęta unikały
alkoholu zarówno w testach opartych na dobrowolnym piciu, jak i tych wymagających wysiłku w
zamian za nagrodę. Co więcej, u gryzoni pozbawionych KHK zaobserwowano zmniejszoną aktywność
obszarów mózgu odpowiedzialnych za mechanizmy nagrody i uzależnienia.
Ochrona wątroby bez rezygnacji z alkoholu?
Blokowanie KHK nie tylko wpłynęło na zachowania związane z piciem, ale również zapobiegło
typowym objawom alkoholowego uszkodzenia wątroby. Wątroby badanych myszy charakteryzowały
się mniejszym nagromadzeniem tłuszczu, niższym stanem zapalnym i ograniczonym bliznowaceniem.
Choroba alkoholowa wątroby (ALD) i stłuszczeniowa choroba wątroby związana z zaburzeniami metabolicznymi (MASLD) dzielą wspólne mechanizmy zależne od fruktozy. Dlatego blokowanie KHK może stać się wspólnym celem terapii. Oznacza to, że leki hamujące metabolizm fruktozy mogłyby pomóc pacjentom zarówno z uzależnieniem od alkoholu, jak i z chorobami wątroby spowodowanymi dietą lub alkoholem.
– Alkohol nie tylko bezpośrednio uszkadza wątrobę. Ale przejmuje kontrolę nad metabolizmem
cukrów, wzmacniając potrzebę picia i pogłębiając uszkodzenia narządowe – wyjaśnia prof. Miguel A.
Lanaspa, główny autor publikacji – Celowanie w ten mechanizm daje szansę na przerwanie błędnego
koła uzależnienia i choroby – dodaje.
Mechanizm neurologiczny
W badaniu zwrócono uwagę na zmiany w określonych sygnałach neurochemicznych mózgu, które są
związane z uzależnieniem. U myszy z aktywnym KHK po spożyciu alkoholu obserwowano wzrost czynnika transkrypcyjnego związanego z aktywacją układu nagrody i uzależnień. U myszy
pozbawionych enzymu ten efekt był znacznie osłabiony. To sugeruje, że metabolizm fruktozy
wpływa na neurobiologiczną reakcję organizmu na alkohol.
Nowy cel terapii: ketoheksokinaza
Zespół badawczy planuje dalsze prace nad lekami blokującymi aktywność enzymu KHK u ludzi. Jeśli
ich skuteczność i bezpieczeństwo zostaną potwierdzone, mogłyby one stanowić przełom w leczeniu
nie tylko uzależnień, ale również szerokiego spektrum schorzeń metabolicznych.
Źródło:
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C110474%2Cjeden-enzym-moze-stac-za-alkoholizmem-
i-uszkodzeniem-watroby.html, https://www.nature.com/articles/s42255-025-01402-x
Zostaw swój komentarz:
Mogą Cię zainteresować:
Dodaj komentarz