Czy motywy picia alkoholu są uniwersalne? Wyniki badań

Uzależnienie od alkoholu jest najbardziej rozpowszechnionym i destrukcyjnym z zaburzeń psychicznych. Istotnym jest rozpoznanie czynników prowadzących do jego rozwoju i trwania. Motywy sięgania po alkohol są ważnymi zmiennymi prowadzącymi do jego spożycia. Rozpoznanie grup osób pijących ze względu na jednorodną motywację może pozwolić na skonstruowanie wyspecjalizowanych interwencji, które przyczynią się do zwiększenia efektywności i wydajności leczenia.

Przeprowadzono badanie w dwóch skrajnie różnych populacjach pijących mężczyzn. Pochodzili oni z Niemiec i Ugandy. Zdecydowano się zidentyfikować i opisać różne typy pijących. Zbadano również potencjalne różnice i podobieństwa pomiędzy badanymi uzależnionymi. Na koniec zauważono szczególne związki między motywami picia a przemocą w okresie dzieciństwa, traumatycznymi doświadczeniami i objawami współwystępujących zaburzeń.

Badacze utworzyli Skalę Motywów Picia. Opierała się ona na modelu motywacji do picia Coxa i Klingera, która zakłada, że osoba sięgająca po alkohol podąża za spełnieniem pozytywnego bądź negatywnego wzmocnienia w wyniku spożycia alkoholu. Czynniki skłaniające do picia można sprowadzić do sześciu szerszych grup: 1) zwiększenie wydajności, 2) wytworzenie pozytywnych stanów emocjonalnych, 3) ułatwienie funkcjonowania społecznego, 4) przezwyciężenie nieprzyjemnych uczuć, wyobrażeń i wspomnień, 5) przezwyciężenie objawów wycofania i 6) unikanie bieżących problemów w życiu. Jak widać, pierwsze dwa czynniki odnoszą się do pozytywnego wzmocnienia, pozostałe – do negatywnego.

W obu badanych grupach zaobserwowano dwie grupy motywów picia. Jedną z nich są motywy odnoszące się do nagradzania, drugą – poszukiwania ulgi. O ile chęć nagradzania się, czyli wytwarzania pozytywnych stanów emocjonalnych, dotyczyła obu grup motywów, o tyle poszukiwanie ulgi występowało tylko w przypadku jednej z nich. Typ poszukujący ulgi pije, aby przezwyciężyć nieprzyjemne uczucia, wycofanie i codzienne trudy. Ponadto charakteryzuje się w ogóle postawą bardziej awersyjną. U osób pijących w poszukiwaniu ulgi zdecydowanie częściej w dzieciństwie dochodziło do przemocy oraz pojawiały się objawy zaburzeń współwystępujących.

Ważnym aspektem przeprowadzonego badania był fakt objęcia nim dwóch skrajnie różnych grup osób pochodzących z odmiennych kultur i doświadczeń społecznych. Pozwala to na badanie uniwersalnych motywów picia. O ile odkryto, iż wpływ traumy, rozregulowania emocjonalnego, objawów dodatkowych zaburzeń psychicznych na motywację do picia alkoholu i jego nadużywanie jest porównywalny, o tyle badanie pokazało, że około 50% badanych nie poszukuje ulgi w alkoholu. Wymaga to podjęcia dalszych badań nad ową grupą, co ostatecznie miałoby doprowadzić do utworzenia interwencji terapeutycznych skrojonych na jej potrzeby.

Poznaj inne wyniki badań dotyczących spożycia alkoholu!

Źródło:
Ertl V., Preusse M., Neuner F., Are Drinking Motives Universal? Characteristics od Motive Types in Alcohol-Dependent Men from Two Diverse Populations, Frontiers in Psychiatry, 13 February 2018.

Fot. Paweł Kadysz, Unsplash.com